Ik stop ermee. Ik heb mijn Twitter-account opgeheven. De hoeveelheid vuiligheid die je over je heen krijgt, staat in geen verhouding tot het aantal aardige en leuke mensen met wie je contact hebt. Nu ook Donald Trump, het grootste braakselkanon, weer ruim baan krijgt, is het voor mij over. Twitter is een echoput van ongenoegen, miskenning, woede en frustratie.
Je zou het bijna vergeten, maar sociale media kunnen nuttig zijn. Zo zorgen ze voor een snelle verspreiding van informatie, uitwisseling van kennis en vergroting van netwerken. Dat is ook de reden dat ik er op zat. Gewoon leuk! Het mobiliseren van mensen in tijden van crisis is het bewijs dat sociale media een positieve rol hebben gespeeld bij verschillende opstanden. Hoe groter het netwerk, hoe groter het mogelijk positieve effect.
Maar de scheidslijn tussen voor- en nadelen is dun. Algoritmen, gebaseerd op de meestal gratis weggegeven persoonlijke gegevens, zorgen ervoor dat we in echoputten van het eigen gelijk terechtkomen; dat we alleen die mensen en meningen krijgen voorgeschoteld die overeenkomen met de onze. Dit gevoel van het eigen gelijk versterkt ook weer het veroordelen van anderen. En omdat het zo makkelijk en veilig is vanachter een scherm allerlei achterlijkheden en beledigingen uit te braken, wordt een digitale discussieruimte al snel een vechtkooi. En hoe dominanter het netwerk, hoe groter die slechte kanten - van het verspreiden van nepnieuws tot het manipuleren van verkiezingen – en hoe lastiger te controleren.
De basisvraag is hoe sociale media zich verhouden tot maatschappelijk belangen. Sociale media dragen bij aan de polarisatie in veel samenlevingen waardoor de samenleving aantoonbaar slechter af is als niet de juiste mensen worden verbonden en met constructief elkaar in gesprek gaan.
Regulering van zowel de inhoud als de infrastructuur is nodig. Actieve moderatie, met duidelijke ethische richtlijnen om het debat open te houden. Inzicht in algoritmen is nodig om het echoputeffect te beperken. Inzicht in datagebruik is nodig om privacy risico’s te beperken, alsook algoritmen te kunnen begrijpen. Helemaal geen gekke gedachte dus om ervoor te zorgen dat niet alle platformen in handen geraken van zonderlinge rijken.
Vanuit overheden zie ik dit allemaal niet snel gebeuren. En daarom zijn we zelf aan zet. Wij zijn de handelswaar die bepaalt of de marktplaats werkt. Allemaal blijven twitteren over hoe slecht Twitter is steunt ook het businessmodel. Dus volg je eigen morele kompas. Zonder braakselrem is er voor mij geen toekomst op Twitter.
Nu wel te vinden op mastodon (maar nog niet volledig: @hans_S@mastodon.social