Wouter van Noort

Kijk dit begint ergens op te lijken.


📸Sibren van Hoeven

Is peace coming? ;)



📷JanHendrik1968 op Twitter

Twee vrienden transformeerden in coronatijd een weiland in een natuurgebiedje met veel meer soorten planten, insecten en vogels, en proberen dat nu op meer plekken te doen. Maar… Ze lopen aan tegen een muur van regels en bureaucratie waardoor sommige projecten helemaal gestopt zijn. Of neem pioniers die werken aan regeneratieve boerderijen. Die zijn arbeidsintensiever en hebben meer handjes nodig op het erf, maar op diverse plekken werken gemeentes tegen dat er meerdere gezinnen op een boerderij kunnen wonen, waardoor de landbouwtransitie verder vastloopt. Bij één boerderij hoort één bedrijfswoning, punt uit. Computer says no.

Boerenland vergroenen? Hoho, dat gaat zomaar niet in Nederland. Een ondoorgrondelijke combinatie van vergunningen, bestemmingsplannen, stikstofregels, en soms gevestigde boerenbelangen maakt vergroening soms praktisch onmogelijk. “Het is bizar wat je overkomt. Je loopt vast in een wirwar van regels en moet een lange adem hebben om toestemming te krijgen.”

Lees het hele stuk in de NRC-rubriek Als het maar verandert, over de grote groene transities van deze tijd en de hobbels die in de weg liggen:

https://lnkd.in/eU7Nxxf4

👆🏻👆🏻👆🏻

Ik sprak met Johannes Regelink Ruurd Jelle van der Leij Arno Feenstra over hun worsteling. En er is één ding dat ze alle drie aanstippen, één ding dat bovendien exemplarisch lijkt voor het vastlopen van veel noodzakelijke transities. Regelink: „Er is geen visie over waar we met ons landschap naartoe gaan.”

Wat ziet de gemeenschap als natuur en wat niet, welke toekomst is er voor intensieve landbouw, hoe om te gaan met de botsingen tussen cultuurhistorie aan de ene kant en verduurzaming aan de andere kant? En, ook niet onbelangrijk, hoe kan biodiversiteit worden versterkt? Voor dat gesprek is geen ruimte, daarover gaat het in hun contacten met de gemeente zelden of nooit, terwijl dat de kern is van wat ze willen bereiken.

In plaats van een luisterend oor te bieden aan nieuwe ideeën over landbouw, natuur en landschap, zitten gemeentes en provincies vaak vast aan handhaving van enorm complexe regels die uit een ander tijdperk stammen, is hun klacht. „Als je dan echt iets anders wil doen, is daar eigenlijk geen ruimte voor”, zegt Regelink.

Wat volgens Arno Feenstra bovenal ontbreekt, is een basaal niveau van vertrouwen in dat deze pioniers het goede willen doen. „Je wil toch niet dat een gemeente zo achterdochtig is naar haar eigen burgers dat elk écht experiment wordt tegengehouden?”

Dank aan Liezelotte Nagtegaal voor de tip, en aan Daan van Lent en Mirjam Remie voor het bieden van een plek in hun mooie rubriek.

Herkenbaar? Ken je meer van dit soort voorbeelden? Graag in de comments, misschien kan ik er wat mee voor NRC.

📷via WWF

Kijk eens naar de namen onder het overlijdensbericht van Marga Minco - en vraag je dan nog eens af hoe erg het nu allemaal is.

Via Margriet Oostveen

Dit blijft een briljante campagne van Patagonia.


Via Hannah Ritchie.

Hoi, ik ben weer terug en neem bij Future Affairs het stokje weer over van Gijsbert. Ik heb het afgelopen halfjaar met mijn gezin per camper door Europa gereisd. Dat was behalve fantastisch ook nogal confronterend: er was het afgelopen jaar geen ontsnappen aan het feit dat de natuur ongekende veranderingen doormaakt. We zijn door gortdroge rivierbeddingen gereden, zagen bossen in juli al in de herfststand schieten vanwege het gebrek aan water, moesten twee keer evacueren vanwege bosbranden.

Gedurende de hele zomer zijn we in de Alpen gebleven omdat dat de enige plek was waar de temperatuur uit te houden was, maar ook in de bergen word je met je neus op de feiten gedrukt. Een aantal van de mooie gletsjers die ik met mijn zoontjes van 2 en 0 op mijn arm bekeek, zullen er mogelijk al niet meer zijn als zij later met hún kinderen naar hetzelfde gebied gaan. Het wegsmelten van landgletsjers zoals die in de Alpen gaat veel sneller dan eerder gedacht blijkt uit recente studies. Gletsjers zijn het cruciale beginpunt van allerlei waterstromen en rivieren.

Dat heeft allerlei voorspelbare en onvoorspelbare gevolgen voor ecologische en maatschappelijke systemen, en dus ook voor onszelf. Mijn reis heeft me ervan overtuigd dat er de komende tijd één thema centraal moet staan in mijn journalistieke werk: onze relatie met de natuur.

Hoe moeten we onszelf verhouden tot een razendsnel veranderende natuur om ons heen? Kijken en luisteren we eigenlijk wel op de juiste manier naar de rest van de levende wereld? Biedt een andere verhouding tot de natuur misschien oplossingen voor de huidige problemen? Wat kunnen we leren van ecosystemen voor ons eigen leven? Erg mooi, die kunstmatige intelligentie, maar vergeten we intussen niet om te letten op de natuurlijke intelligentie om ons heen? En als die relatie anders moet, hóé dan?

Grote vragen met nog geen vastomlijnde antwoorden, maar die hoop ik samen met jullie wel te vinden, in artikelen in de krant en ook in deze nieuwsbrief.

We zitten volgens natuurkundige Fritjof Capra bovenal in een ‘crisis van perceptie’ en daar kan ik me wel in vinden. Een andere relatie tot de natuur begint bij het anders leren waarnemen van die natuur - bijvoorbeeld door een besneeuwde berg niet alleen maar te zien als recreatieplek maar als cruciaal puzzelstukje in een continentaal ecosysteem.

Een mooie denkrichting is volgens mij: meer inlevingsvermogen in hoe de rest van het leven op aarde de wereld beleeft, dat zou zomaar eens grote veranderingen in gang kunnen zetten. Maar hoe bedrijf je daar goede journalistiek over?

Als jij hierover tips, ideeën of bronnen hebt, hoor ik die natuurlijk erg graag via mail of m’n LinkedIn.

Lees de Future Affairs hier gratis:

https://lnkd.in/eWYde-wj

👆🏻👆🏻👆🏻

met ook projecten van Patrick Huntjens Elisah Pals Marnix Kluiters Boudewijn Wijnands

Haarlem wordt de eerste stad ter wereld die vleesreclames in de openbare ruimte gaat verbieden vanwege de effecten op milieu en klimaat van vleesconsumptie. Goed idee?

https://lnkd.in/eJgTz7r8

Schokkend dat dit zomaar kan eigenlijk, toch? Tata vervuilt letterlijk heel Nederland, en een deel van de buurlanden met stikstofoxide.

‘De oxiderende eigenschappen kunnen effecten in de luchtwegen en longen veroorzaken in de vorm van vermindering van de longfunctie en afname van de weerstand tegen infecties van het longweefsel. Dit kan luchtwegklachten veroorzaken (Belanger et al. 2006; van Strien et al. 2004) en ziekenhuisopnames tot gevolg hebben.’

Bron: RIVM


Grafiek: FD

IVN wil alle schoolpleinen groen in 2030. Goed idee? “Honderdduizenden kinderen in Nederland brengen nu dag in dag uit hun pauzetijd door op een kaal, versteend schoolplein. Bij warm weer is het er vaak te heet om buiten te spelen en bij hevige regenval staat het plein blank. Zo’n 60% van de basisscholen heeft zo’n fantasieloos, betegeld schoolplein.”

https://lnkd.in/eSwaGWaq

Chiellini terwijl een vol Wembley boe-roept. Wees een Chiellini.

Als puntje bij paaltje komt, kiest de Tweede Kamer voor economie in plaats van natuur. Minister Van der Wal (VVD) confronteert parlementariërs met het verschil tussen hun woorden en hun daden: “Ik ga de Kamer een spiegel voorhouden“. Wat denk jij hierbij?

“𝙳𝚎 𝚖𝚊𝚊𝚝𝚜𝚌𝚑𝚊𝚙𝚙𝚎𝚕𝚒𝚓𝚔𝚎 𝚔𝚘𝚜𝚝𝚎𝚗 𝚟𝚊𝚗 𝚗í𝚎𝚝 𝚒𝚗𝚟𝚎𝚜𝚝𝚎𝚛𝚎𝚗 𝚒𝚗 𝚗𝚊𝚝𝚞𝚞𝚛𝚑𝚎𝚛𝚜𝚝𝚎𝚕 𝚣𝚒𝚓𝚗 𝚟𝚎𝚕𝚎 𝚖𝚊𝚕𝚎𝚗 𝚐𝚛𝚘𝚝𝚎𝚛. 𝙸𝚔 𝚠𝚒𝚕 𝚍𝚊𝚝 𝚝𝚘𝚌𝚑 𝚐𝚎𝚣𝚎𝚐𝚍 𝚑𝚎𝚋𝚋𝚎𝚗. 𝚆𝚊𝚗𝚝 𝚣𝚘𝚍𝚛𝚊 𝚑𝚎𝚝 𝚘𝚟𝚎𝚛 𝚍𝚎 𝚗𝚊𝚝𝚞𝚞𝚛 𝚐𝚊𝚊𝚝, 𝚟𝚘𝚎𝚕 𝚒𝚔 𝚍𝚎 𝚠𝚎𝚎𝚛𝚜𝚝𝚊𝚗𝚍. 𝚃𝚎𝚛𝚠𝚒𝚓𝚕 𝚗𝚊𝚝𝚞𝚞𝚛 𝚓𝚞𝚒𝚜𝚝 𝚎𝚎𝚗 𝚎𝚌𝚘𝚗𝚘𝚖𝚒𝚜𝚌𝚑𝚎 𝚔𝚊𝚗𝚜 𝚒𝚜 𝚎𝚗 𝚐𝚛𝚘𝚎𝚗𝚎 𝚐𝚛𝚘𝚎𝚒 𝚟𝚎𝚛𝚜𝚝𝚎𝚛𝚔𝚝.”

(Via Auke van Eijsden)

Mooi dit. Vier twintigers die het gewoon dóén: een voedselbos starten om uit te zoeken wat werkt en wat niet, te experimenteren en te inspireren. Sacha Brons Katja Zweerus Wytze Walstra en Simon Verboom tekenden in op een groot stuk land en kregen het door de provincie toegekend.

“Onder de noemer Voedselbos De Laar willen ze drie voedselbossen aanleggen, ieder met een eigen karakter. Het gastronomische bos is gericht op het hogere culinaire segment, daar gaan „spannende producten” als Japanse gember en schijnaugurk groeien. Die doen het goed in restaurants en brouwerijen. Een tweede stuk noemen ze het ontmoetingsbos. Mensen uit de buurt kunnen een abonnement op producten uit dit bos nemen, en zelf plukken. Een derde stuk wordt een zogeheten rationeel voedselbos, waar productie grootschaliger is. Daar komen notenbomen, fruitbomen en bessenstruiken in rijen te staan.”

Collega Addie Schulte volgt ze de komende tijd over een langere periode, om te zien hoe het ze vergaat en of de beloftes van voedselbossen uit kunnen komen. Mooie serie:

Kijk dan.

Roberto Biddau / The Guardian

Ik snap deze boosheid wel eigenlijk..

Fouten maken is onvermijdelijk - maar er zo mee omgaan niet.

Na een nachtje slapen: ik denk dat de schade van deze persconferentie moeilijk te overschatten is. Nul zelfreflectie over hun eigen rol hierin.

Het voelde voor mij alsof ze écht dachten dat burgers, en ondernemers, gek zijn.

Giftige ondermijning van basisvertrouwen in de samenleving, terwijl daar álles van afhangt.

Zoals iemand op Twitter opmerkte:

“Het had in 4 zinnen afgedaan kunnen worden:
'We hebben een verkeerde inschatting gemaakt. Excuus hiervoor. Één stap vooruit blijkt nu twee stappen achteruit te zijn. We gaan de schade voor de festivals en evenementen betalen.'“

H/t Jan Postma

Beter dan grondbloemen en knallers? Biologisch afbreekbare, fluoriscerende sparks, gebaseerd op het schouwspel van vuurvliegjes. Daan Roosegaarde laat vanavond in Leeuwarden zijn alternatief voor vuurwerk de lucht in, een zwerm van lichtjes. Eerder deed hij dat al in Auckland en Londen. Zou het een eco-alternatief voor vuurwerk kunnen worden denk jij? In welke steden zou dit nog meer kunnen werken?

Meer info: https://lnkd.in/eBZ5qVRG

🎥Studio Roosegaarde

Schimmels slaan tot wel 1/3 op van alle fossiele CO2-uitstoot, volgens nieuwe studie. De onderzoekers denken dat het herstellen en versterken van schimmelnetwerken in gezonde bodems en bossen cruciaal is om tot netto nul uitstoot te komen. Ecosysteemherstel lijkt voor steeds meer problemen een cruciale oplossing te zijn.

I dare you


Via Lien De Ruyck 🌱

Dit is hoopvol, en ambitieus. Als we de destructie van de natuur dit decennium ombuigen naar netto nul, kunnen veel ecosystemen in 2050 volledig hersteld zijn, volgens het WWF. Er zijn al veel initiatieven en projecten, van bomenplanten tot bodemherstel en rewilding, die daar goed aan bijdragen. Uit het Living Planet Report van vandaag.

https://lnkd.in/gRvFFdJe

Via Hans Stegeman

Wat is er aan de hand met de Nederlandse bermen? In de groenstroken langs veel wegen staan opvallend wilde bloemenzeeën. Klaprozen knalden je al een paar weken tegemoet, nu zijn daar allerlei andere bloemen bij gekomen: van manshoog vingerhoedskruid tot felblauwe korenbloemen. Het lijkt veel fleuriger te zijn langs de weg dan andere jaren. Is dat zo? En hoe kan dat? Ik schreef dit stuk voor NRC:

https://lnkd.in/en82Aiay

Ja, Nederlandse bermen zien er behoorlijk anders uit dan een paar jaar geleden, toen kortgemaaid nog de standaard was, zegt ecoloog Philippine Vergeer. Zij doet onderzoek naar ‘toekomstbestendige bermen’ aan Wageningen University & Research. „Maar nee, de oorzaak is niet eenduidig.”

Volgens haar komt de bloemrijkheid in veel gemeentebermen door een ander maaibeleid, waarbij er bijvoorbeeld tijdens de maand mei en soms ook de gehele maand juni niet meer wordt gemaaid om insecten een handje te helpen. Soms gebeurt dat in combinatie van het actief inzaaien met inheemse bloemenmengsels.

„Langs snelwegen komt het ook door oprukkende soorten, die het mede door klimaatverandering beter doen.” Bijvoorbeeld de gevlekte scheerling: een vrij grote, opvallende plant met witte, schermvormige bloemen. Deze giftige soort verspreidt zich de laatste jaren door Nederland, merkwaardig genoeg vrijwel alleen via snelwegbermen. Dat komt mogelijk doordat het in bermen warmer is vanwege al het asfalt ernaast.

Daarnaast wijst Vergeer op het extreem natte weer dat Nederland dit voorjaar heeft gehad, waardoor veel planten simpelweg groter worden en meer bloemen hebben dan andere jaren. Ook kunnen bijvoorbeeld de zaadjes van klaprozen vele jaren in de bodem liggen te ‘wachten’ op ideale omstandigheden. Die zijn er nu, anders dan in de voorgaande, extreem droge, jaren.

Ondanks deze combinatie van factoren is de verandering in elk geval deels te danken aan een vrij radicale en opvallend snelle verandering van maaibeleid op veel plekken in Nederland. Diverse gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat voerden de afgelopen drie jaar zogeheten ‘ecologisch bermbeheer’ in, waarbij het maaibeleid meer is gericht op insecten. Als er wel wordt gemaaid, laten de maaiers anders dan vroeger een groot deel van de bloeiende planten staan.

Er is nog wel het een en ander aan te merken op dat ecologische bermbeheer, zegt ecoloog Kars Veling van De Vlinderstichting. Zo moeten bermbeheerders niet denken dat het een simpele bezuiniging is, omdat het vooral draait om ánders maaien in plaats van helemaal niet meer maaien. „Als je helemaal niet meer maait, nemen grotere planten en bomen het juist over van de bloemen. Maar de bermen zien er absoluut anders uit dan een aantal jaar terug, echt een vooruitgang.”

Foto: Simon Lenskens

“Dit is Tim. Hij heeft VMBO.“
Al die minderwaardigheidscomplexen door het te hebben over 'lager' en 'hoger' opgeleid...


Bron: Trouw

Merkt een boom het als je langsloopt? Schitterend interview met Suzanne Simard, die voor bomen doet wat Jane Goodall voor chimpansees deed: met stevige wetenschap zorgt ze voor inzicht in een veel diepere verbondenheid dan lang werd aangenomen. Zij is een van de grondleggers van het denken over het ‘wood wide web’ en over symbiose als belangrijker organisatieprincipe dan competitie in de natuur.

“Would a tree notice us walking past? She insists it would. “If I clip the needles off a tree, or a caterpillar chews the needles off a tree, they respond differently. They’re so perceptive of what’s going on around them that it seems ridiculous to me that you would think otherwise.” She has faced down the sceptics already. “People were laughing at poor Prince Charles because he was talking to his plants. When I was doing my work in the early 1990s, I got laughed out of the room.”

But just as Goodall’s fame has not stopped chimps from veering towards extinction, so Simard’s work is yet to protect the forests. In her native British Columbia, she laments that only 3 per cent of the original, iconic, old-growth forests remain — some of these natural “cathedrals” cut down to make toilet paper and cardboard boxes. Chainsaws and climate change loom, from the Amazon to Alaska. Parts of the Arctic have been 30C warmer than the historic average. Trees find their natural habitats shifting hundreds of metres a year; they can’t spread northwards and uphill fast enough to keep up.

The work of restoring the land, and of helping species to migrate, awaits us. Changing how we think about trees is only half the battle. Simard wants to reshape how we treat them, now. “We’re so busy with all this other world of, you know, busyness that we’re not paying attention to our ecosystems. But we can do that. It’s quickly going to become our priority.”

Bron: Financial Times Weekend

Lees hier het hele interview

https://on.ft.com/3urKxx4

Het klimaatprobleem wordt versmald tot CO2-uitstoot, een virus tot een r-getal, een economie tot BBP-groei. Door deze complexe systemen te reduceren tot één relatief eenvoudig te beheersen variabele, wordt niet alleen de complexiteit van de werkelijkheid geweld aan gedaan, maar ook allerlei nieuwe problemen gecreëerd.

Een mooi voorbeeld daarvan is de discussie over biomassa als energiebron. Het gebruiken van organisch materiaal zoals hout voor energie-opwekking levert minder CO2-uitstoot op dan het verstoken van olie en gas. Maar dan moeten er mogelijk wel op grote schaal bossen worden gekapt voor energie. Leidt de focus op CO2 dan niet juist af van het aanpakken van het fundamentele probleem: onze verstoorde relatie met de rest van de levende wereld?

Dit soort versimpelingen creëert dus vrijwel altijd nieuwe problemen, die dan weer opnieuw versimpeld moeten worden tot reductionistische variabelen, die opnieuw problemen creëren, ad infinitum. Een eindeloze keten van ‘oplossingen’ die alleen maar meer problemen scheppen.

In mijn gratis NRC-nieuwsbrief Future Affairs verken ik de oplossingen, die vooral in systeemdenken en complexity science lijken te zitten: multidisciplinaire manieren van kijken naar de wereld vanuit de natuurkunde, ecologie, sociologie. Denken in verbindingen in plaats van kokers.

Lees en abonneer hier gratis:

https://lnkd.in/edQDxkn8

Hoe moet het dan wél? Makkelijke oplossingen bestaan niet. Maar veel komt volgens complexiteitsonderzoekers neer op het loslaten van de illusie van controle en beheersing, en in plaats daarvan slim meebewegen met veranderingen je voorbereiden op verrassingen en paradoxen. Vaak is mínder doen bovendien beter dan méér doen. Wu wei, niet-doen, zouden taoisten zeggen.

Het vraagt om andere verwachtingen van burgers en journalisten van politici. Die kunnen niet alles oplossen.

Het komt ook neer op het loslaten van aannames over hoe de wereld werkt. Het nog heersende besturingssysteem ziet de wereld als een voorspelbare machine: als a dan b. Druk een knop in, en er verandert iets. Dat botst fundamenteel met het complexe, dynamische en onvoorspelbare en organische systeem dat de wereld is.

„Over the past 40 years a new kind of non-linear, or “systems”, thinking has emerged and is now at the forefront of science. Physicists have been particularly influential in demonstrating how the world is a system of interrelated networks, patterns and relationships and not a series of individual building blocks to be manipulated. ”

Abonneer je hier: www.nrc.nl/futureaffairs

Met ideeën en projecten van Peter Sloot, Sanne Bloemink, Jan Rotmans, Lex Hoogduin, Marleen Stikker, Andy Lurling, Linda Dronkers-Steijn, Maurik Dippel, Tijmen Schep, Arine van Heeswijk Anneloes Smitsman, PhD

Dit is toch niet te bevatten? ‘Brussels Airlines voert deze winter 3.000 lege of bijna-lege vluchten uit om geen landingsrechten te verliezen op grote luchthavens.’

Als iedereen zich steeds verder specialiseert, zoals in onze samenleving wordt beloond en bejubeld, heeft niemand nog zicht op het het geheel, schrijft filosoof Emanuele Coccia in zijn mooie boekje The Life of Plants. Hij noemt hyperspecialisatie een ‘langdurige castratie van je nieuwsgierigheid’.

‘These forms of knowledge no longer aim at the whole and no longer form a harmonious and unitary structure. They separate the disciplines into different and incompatible existential paths.’

Mooi pleidooi voor meer vermenging, remixen, multidisciplinair, experimenteel en grenzenloos denken geïnspireerd op hoe de natuur werkt, in een tijd waarin het hokjesdenken domineert.

Wat vind jij?

🤯Dit is toch awesome? 'Blue carbon'. Een walvis slaat in zijn leven net zoveel CO2 op als 3.000 bomen. Als we walvissen beschermen en helpen te herstellen tot niveaus van voor de walvisvaart, kan dat 1,7 miljard ton CO2 uit de lucht halen, volgens sommige onderzoekers.

“De directe manier is dat het zoogdier CO2 opneemt in zijn lichaam. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) berekende in 2019 dat een walvis gemiddeld 33 ton CO2 opneemt. “Dat is evenveel als zo’n 3.000 bomen”, schrijft het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI).

Daarnaast nemen walvissen op een andere manier CO2 op, door middel van de eigen ontlasting. Walvissen duiken diep naar de bodem van de oceaan waar ze opzoek gaan naar dierlijk plankton. Voedsel verzamelen kost energie, dus doet hij zijn ontlasting als hij aan de oppervlakte is, waar de walvis ademhaalt. Dat uitgepoepte dierlijke plankton zorgt weer voor de groei van plantaardige plankton, dat groeit in de ondiepe plekken van de oceaan. Die kleine plantjes halen vervolgens CO2 uit de atmosfeer en slaan dat op in hun eigen systeem.“

Weet jij hier meer over? Laat het weten in de comments👇👇

https://lnkd.in/e9wTwVkH

Via Laura Tam

Ok, computer.


Thx Jasha Jana Van der Wel

Dit is toch wel het mooiste wat ik tot nu toe heb geleerd in 2022. De aarde is níét de planeet met statistisch de beste voorwaarden voor leven. Dat is namelijk deze Kepler-442b. Volgens een belangrijke index, de Comparative Habitability of Transiting Exoplanets (in 2015 gepubliceerd in Astrophysical Journal), krijgt de Aarde een score van 0.829 - iets lager dan Kepler-442b, met 0.836.

Het is wel een stukje vliegen: 1.100 lichtjaren.

Bron: https://lnkd.in/eMkGbH_z

H/t Rutger van Zuidam

📷Artist’s impression natuurlijk

Waarom bomen zo cool zijn.